öabtöabt dkaböabt ihldin kültürü ve ahlak bilgisiimam hatip lisesi meslek dersleri
DOLAR
16,1162
EURO
17,3481
ALTIN
968,83
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
26°C
İstanbul
26°C
Açık
Çarşamba Açık
26°C
Perşembe Açık
26°C
Cuma Az Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
26°C

2022 ÖABT DKAB-İHL İslam Kültür ve Medeniyeti Ders Notları

2022 ÖABT DKAB-İHL İslam Kültür ve Medeniyeti Ders Notları
ÖABT Rehber -ÖABT (DKAB-İHL) Hap Bilgiler Cep Kitabı
17.02.2022
0
A+
A-

 Kültür kelimesinin karşılığı (ES-SEKAFE/MAHARETLİ – Arapça | İRFAN– Türkçe | HARS/EKİN – Ziya Gökalp)

 Medeniyet kelimesinin karşılığı (HADARET ve ET-TEMEDDUN – Arapça | UMRAN – İbn Haldun)

 Medeniyet ilk defa “Civilisation” kelimesine karşılık Sadık Rıfat Paşa tarafından 1838 yılında kullanılmıştır.

 Cahiliye  dönemi  Araplarının   Toplum  dışı  saldırıdan korunmak    için oluşturulan birlik beraberlik duygusu (ASABİYET)

 Hz. Ömer döneminde İran ile yapılan savaşlar (KÖPRÜ | KADİSİYE | CELULA | NİHAVEND)

 İslam Devleti’nin başkentleri (MEDİNE – İlk Başkent |  KUFE – Hz. Ali

dönemi | ŞAM – Emeviler dönemi | BAĞDAT – Abbasiler dönemi)

 İslam Tarihi’nin 3 önemli kurumu     (HİLAFET | VEZARET/VEZİRLİK | DİVAN TEŞKİLATI)

 Endülüs Emevilerinde  “Halifetullah”    unvanını  bırakıp “Nâsırlidinillah”  unvanını kullanan kişi (3. ABDURRAHMAN)

 Abbasilerde bazı Halifelik Alametleri (BtiRDE – Peygamber hırkası        | SİKKE – Para | TIRAZ – Özel işaretli elbise)

Vezaretler/Vezirlikler

  • TEFVİZ VEZİRLİĞİ (Abbasiler / Veliaht tayini, memur azli ve görevden alma yetkisi dışında bütün işleri halife adına yapardı)
  • TENFİZ VEZİRLİĞİ (Abbasiler        /  Sadece görev  alanı  konularından

sorumludur / Devlet Bakanlığına benzer)

  • HÂCE-İ BÜZÜRG (Samani, Gazneli ve Karahanlılarda vezire verilen

isimdir)

  • VEZİR-İAZÂM/SADRAZAM (Osmanlılar /    “Ulu Vezir” ve “Mühr-i hümâyun” denir / İlk vezir Alaeddin Paşa)

Divanlar

DİVÂNÜ’L-ATÂ (Hz. Ömer zamanında kurulan ilk Divan)

DİVÂNÜ’L-HARÂC (Toprak vergisinden sorumlu) DİVÂNÜ’R-RESÂİL (Resmi yazışmalardan sorumlu)

DİVÂNÜ’L-HÂTEM (Resmi yazışmaları mühürleme) DİVÂNÜ’L-BERÎD (Posta işlerinden sorumlu)

DİVÂNÜ’L-CÜND (Belli aralıklarla Nüfus sayımı yapmak)

DİVÂNÜ’L-MtiSTEGALLÂT (Devlete ait taşınmazları kiralama)

DİVÂNÜ’T-TIRAZ (Sancaktar, bayrak, resmi elbise yapımı)

DİVÂNÜ’T-TEVKİ (Resmi yazışmalardan sorumlu)

DİVÂNÜ’L-MEZÂLİM (Temyiz mahkemesine benzer)

DİVÂNÜ’L-EZİMME (Devlet gelir-gider işlerinden sorumlu)

DİVÂNÜ’L-CEYŞ (Devletin Ordu işlerine bakar)

DİVÂNÜ’D-DIYÂ (Devlet arazisinden sorumlu)

DİVÂN-I ÂLÂ (Tüm Devlet işlerinin yürütüldüğü divan)

DİVÂN-I İSTİFA (Mali işlerle ilgilenir)

DİVÂN-I İNŞÂ (Haberleşme işleriyle ilgilenir)

DİVÂN-I İŞRAF (Mali ve İdari işleri teftiş eder)

DİVÂN-I ARZ (Askeri işlerle ilgilenir)

DİVAN-I HÜMAYUN (Devlet işlerinin yürütüldüğü divan)

AYAK DİVÂNI (Acil işler için padişahın isteğiyle kurulurdu)

GALEBE DİVANI (Elçi kabulü sonrası yapılır)

DİVÂN-I ÂSAFİ / İKİNDİ DİVANI (Sadrazam başkanlığında toplanır)

 Hz. Osman döneminde ilk İslam donanmasını kuran, dönemin Şam valisi (MUAVİYE) | Donanma komutanı (EMİRU’L-MÂ / AMİRAL)

 İMARET  Aşevi | DARUŞŞİFA/BİMARHANE/MÂRİSTAN  Hastane | RİBAT/KERVANSARAY  Yol güvenliğini sağlar | TABHANE  Misafirhane | ASİTANE  Tekke’nin büyüğü | BEDESTEN  Kıymetli malların saklandığı yer | SEBİL  Su dağıtım yeri | ARASTA  Çarşı

 İslam  Medeniyetinde  İktisadi    Kurumlar  (BEYTÜLMAL| DİVAN  | İHTİSAB/HİSBE – İyiliği emredip kötülükten uzaklaştıran kurum | VAKIF | AHİLİK)

 AHİLİK (Fütüvvet geleneğinden esinlenilerek ortaya çıkmıştır / Abbasi halifesi Nâsırlidinillah rehberliğinde kuruldu / Osmanlıda ilk kuran Nasıruddin Mahmud yani Ahi Evran’dır)

 İlk İslami eserler    (KUTADGU BİLİG – Yusuf Has Hacip | DİVAN-I HİKMET – Ahmed Yesevi | ATABETÜ’L HAKAYIK – Edip Ahmet Yükneki)

 İlk Türk-İslam destanları (SATUK BUĞRA HAN | MANAS | CENGİZNAME

| EDİGE | BATTALNAME | DANİŞMENDNAME | KÖROĞLU)

Bilim İnsanları

  • CEZERİ (Sibernetik ilminin kurucusu / İlk Robot yapımcısı)
  • HEZARFEN AHMET ÇELEBİ (Uçmayı başaran ilk insan)
  • BİRUNİ (Jeodezi ilmini kurdu / Yer çekimini buldu / Gazneli Mahmut “Sarayımın en değerli hazinesi” sözüne mazhar oldu)
  • HAREZMİ (Cebir ilminin kurucusu / Sıfırı “0” bulmuştur)
  • FEZARİ (Astronomi ile uğraşan ilk insan)
  • İBN FİRNAN (Dünya tarihinde uçuş denemesi yapan ilk insan)
  • SABUNCUOĞLU ŞERAFEDDİN (Osmanlı’nın ilk ve en ünlü Cerrahıdır)
  • TAKİYÜDDİN MEHMET (Osmanlı’nın ilk Rasathanesini kurmuştur)
  • İBNUL HEYSEM (Müslüman Fizikçilerin öncüsüdür)
  • CABİR B. HAYYAN (Modern Kimya’nın kurucusudur)
  • CAHIZ (Kitabul Heyavan eseri İslam tarihinde ilk zooloji çalışmasıdır)

 2. Abdülhamit döneminde Kanun-i Esasi ile kız ve erkek çocuklarına ilköğretim mecburi hale geldi.

 Osmanlı dönemi Mektepler  (SIBYAN – İlkokul |    RÜŞTİYE – Ortaokul | İDADİ – Lise | DARULFÜNUN – tiniversite)

 Osmanlı ıslahat döneminde açılan ilk mektep (HENDESEHANE)

 Osmanlı’nın ilk Sivil yüksekokulu (MEKTEB-İ MÜLKİYEY-İ ŞAHANE)

 Osmanlı’nın ilk İlimler akademisi (ENCÜMEN-İ DÂNİŞ)

 Kişinin 3 hakkı vardır (ALLAH HAKKI | İNSAN HAKKI | ORTAK HAK)

 Vilayetlere Kadılar tayin eden ilk kişi (HZ. ÖMER)

 Şer’i hukuktan sorumlu   (KADILKUDAT)  | Örfi   hukuktan sorumlu (EMİR-İ DAD) | Askeri hukuktan sorumlu (KADILEŞKER)

 Emevi ve Abbasiler döneminde güvenliği sağlayan teşkilat (ŞURTA)

 Sarayı korumakla görevli olan askerler (GULEMAN-I SARAY – Selçuklular | KAPIKULU – Osmanlı)

 Osmanlı’da  Yeniçeri    ocağını   kaldırıp    yerine   Asakir-i      Mansurey-i  Muhammediye adlı orduyu kuran kişi (2. MAHMUT)

 İslam sanatının etkilendiği kültürler (İRAN | BİZANS | TÜRK)

 Türk uygarlık tarihinin rönesansı kabul edilen dönem (TİMUR)

 Plastik sanatlar (RESİM / HEYKEL / MİMARLIK) | Fonetik sanatlar (ŞİİR / EDEBİYAT / MÜZİK)

 Emevi Mimarisi (ORDUGÂH CAMİLER | MESCİD-İ AKSA – Abdulmelik | ŞAM EMEVİYYE CAMİ | KUBBETUS-SAHRA – İlk Anıtsal yapı)

 Abbasi Mimarisi (KUBBETUS-SÜLEYBİYE – İlk İslam türbesi | SAMARRA ŞEHRİ | MÜTEVEKKİLİYYE CAMİ)

 İspanya Mimarisi (KURTUBA CAMİ – Endülüs     |  EL-HAMRA SARAYI -Tolunoğulları)

 Karahanlı Mimarisi (ŞİR KEBİR CAMİ | ARAP ATA TÜRBESİ)

 Gazneli Mimarisi   (LEŞGER-İ BAZAR SARAYI    |   ARUS-İ FELEK CAMİ  | RİBAT-I MAHİ | ZAFER KULELERİ)

 Büyük Selçuklu Mimarisi (İSFEHAN MESCİD-İ CUMASI – İlk Anıtsal cami | KtiMBET-İ HAKİ | ZEVVARE CUMA CAMİ)

 Timur Mimarisi (ŞAH-I ZİNDE | BİBİ HANIM CAMİ | AHMED YESEVİ KÜLLİYESİ)

 Safevi Mimarisi (MESCİD-İ ŞAH | MADER-İ ŞAH MEDRESESİ | ALLAH VERDİ HAN KÖPRÜSÜ)

 Dünyanın en yüksek minaresi (HİNDİSTAN KUTUP MİNARE)

 Osmanlı Mimarisinin etkilendiği bölgeler (BİZANS | SELÇUKLU | İRAN)

 Osmanlıda Sanat ve Zanaat teşkilatlanma şekli (EHL-İ HİREF)

 Osmanlı’nın ilk Hastanesi (YILDIRIM DARUŞŞİFASI – Bursa)

 Mimar Hayreddin tarafından yapılan köprü (MOSTAR KÖPRÜSÜ)

 Osmanlı Klasik dönem cami (3 ŞEREFELİ CAMİ – Edirne)

 Osmanlı  Mimari  Dönemleri     (BURSA/EDİRNE   DÖNEMİ

       KLASİK  DÖNEM

        BAROK/AMPİR DÖNEM

        NEOKLASİK DÖNEM)

 Mimar   Sinan’ın     önemli    eserleri    (ŞEHZADE  CAMİ  –   Çıraklık  | SÜLEYMANİYE CAMİ – Kalfalık  |  SELİMİYE CAMİ – Ustalık)

 İslam bilginleri Cahiliye dönemi Arap yazısına verdikleri isim (EL CEZM)

 Hat sanatkarlarına verilen isimler (MUHARRİR | VERRAK | HOŞNÜVİS)

 Emeviler döneminin ilk Büyük yazı ıslahatçısı (KUTBE EL MUHARRİR)

 Aklam-ı sitte’yi ortaya çıkaran     (İBN MUKLE), Yazı çeşitlerini ortaya çıkaran (YAKUT EL MUSTA’SIM – Hattatların Kıblesi)

Aklam-ı Sitte (Yakut el Musta’sım)

  • TEVKİ / RİKA (Sultanlara ait belgelerin yazımında kullanılır)
  • MUHAKAK / REYHANİ (Büyük boy yazıtlarda kullanılır)
  • StiLtiS / NESİH (Mushaf yazımında kullanılır / Sülüs, En eski yazıdır)

 Nesih yazı çeşidinin okunmayacak şekildeki hali (GUBARİ)

 Kitabe ve Cami yazılarında kullanılan yazı çeşidi (CELİ)

 ŞEYH HAMDULLAH (Osmanlı Hat ekolünün kurucusu / “Kıbletü’l Küttab” unvanına sahip / Hilye-i Şerif’i ilk düzenleyen)

 Altı yazı çeşidinin dışında olup İran hat sanatında beliren yazı (TA’LİK)

 Osmanlı Devleti’nin resmi yazı çeşidi (DİVANİ)

 Osmanlılarda hızlı yazma isteğinden doğan yazı çeşidi (RİK’A)

 Osmanlı Türk Ta’lik ekolünün kurucusu (YESARİZADE MUSTAFA İZZET)

 Osmanlıda ilk Tezhip (MEKASÜDUL ELHAN – 2. Murat’a verildi)

 Tezhip Çeşitleri (ZEMİNİ BOYALI – Klasik | ZERENDEZER – Altın içinde

Altın | HALKARİ – Bezemeli | ÇİFTTAHRİR | ZEREFŞAN – Altın serpmeli)

 Osmanlı Saray üslupları (BABA NAKKAŞ | SAZ YOLU | ATAYOLU)

 Minyatür sanatkarlarına verilen isimler (NAKKAŞ | MÜSAVVİR)

Osmanlı Minyatür Sanatı

  • ŞEHNAME (Padişahların tarihlerinin yazıldığı eser)
  • TAKVİR (Nakkaş Osman’ın ortaya çıkardığı minyatür üslubu)
  • SÜRNAME (Sünnet düğünlerinin anlatıldığı eserler)

 Ebru Malzemeleri (BOYA | TEKNE | ÖD – Renklerin birbirine karışmasını engeller | KİTRE – Suya kıvamını veren madde | FIRÇA | TARAK)

 Ayasofya cami hatibi Mehmet efendinin bulduğu ebru (HATİP EBRUSU)

 Çini sanatına verilen isimler (SIRÇA | KAŞİ)

 Toprağa madeni görünüm vermek için kullanılan Çini tekniği (PERDAH- LUSTER TEKNİĞİ)

 Çini Teknikleri (ELVAN – Çok renkli | LAKABİ – Renkli sır | SIR ÜSTÜ

| MİNAİ | KAŞİ – Düz çini | KAŞİGERİ – Mozaik çini | MERTABANİ)

 Ahşap sanatına ait 3 Teknik (OYMA/KATIA | KABARTMA | KAKMA)

 Arapların; sesle yaptıkları nağmeler    (TERENNÜM), şiirler söyledikleri nağmeler (GINÂ)

 İslam Aleminde ilk Musiki nazariyesinin sahibi (YUSUF EL KATİP)

 Musiki teorisi üzerine çalışan ilk Arap filozof (KİNDİ)

 Minarelerde ezandan ayrı olarak Allah’a yapılan dua (TEMCİD)

Tekke Musikisi Şekilleri

  • DURAK (Halveti tarikatına mensup kişilerin okudukları tasavvufi güfte)
  • NEFES (Bektaşi tarikatına mensup kişilerin okudukları tasavvufi güfte)
  • ŞUĞUL (Kıyam zikrinde okunan Arapça güfte)

 Zikir Çeşitleri (KUUDİ | KIYAMİ | DEVRANİ – Devamlı ilerleyip dönme)

 Kolay görünmesine rağmen benzerinin söylenmesi zor olan söz  (SEHL-İ MÜMTENİ – Yunus Emre)

 Araplarla ilgili Kavim, Şehir vs. anlatıldığı eserler (AHBAR)

 Hamd ve Salat’tan sonra okunan deyim (FASLU HİTAP / AMMA BA’D)

 Esma-i Hüsna ile ilgili İlk çalışmayı yapan (İBRAHİM ŞENER)

 Türk edebiyatında en eski Siyer (TERCtiME-İ SİYERİ NEBİ – Dârir)

 Anadolu’da ilk Miraciye yazarı      (AHMEDİ)  |  En Meşhur Miraciye (MİRACU’N-NEBİ – Osman Dede)

 İlk 40 Hadis   (NEBCÜ’L  FERADİS – Mahmud b. Ali)   |  İlk Hicretname (HİCRET-İ NEBİ – Naifi)

 Fıkıh alanında ilk Manzum eser (KUDURİ TERCÜMESİ – Gülşehri)

 İlk Menakıbname (MENASİBUL ARİF – Eflaki) | Divan edebiyatında yeni bir akım (SEBKİ HİNDİ)

 Mevlana’nın eserleri (FİHİMAFİH | DİVAN-I KEBİR | MEKTUBAT)

 İlahi Türleri (AYİN – Mevlevi | TAPUĞ – Gülşeni | CUMHUR – Tekke)

 Tekke ayinlerinde belli makamlarla okunan dualar (GULBANK)

 İslam tarihinde Vakıf statüsü taşıyan ilk işlem    (SEMĞ ARAZİSİNDEKİ HURMALIK – Hz. Ömer)

 Çininin ilk uygulandığı cami (SİDİ UKBE CAMİ – Emeviler)

 İslam Edebiyatında ilk Mevlid yazarı (İBN DİHYE)

 Her yönüyle Peygamberimizi (s.a.v) konu alan ilahiler (TEVŞİH)

 Osmanlı Barok dönemi en önemli cami (NURU OSMANİYE CAMİ)

 Ebru sanatını ilk bulan ve uygulayan (HATİP MUSTAFA)

 2012 UNESCO tarafından ilan edilen yıl (ITRİ YILI)

 Çinide seramiğin üzerinde camsı görünüm kazandıran tabaka (SIR)

 Osmanlı mimarisinde sıva üzerine boya ve altın ile yapılan bezeme (KALEM İŞİ)

 Eski yazma kitaplarda yazının ve yazı etrafının ayrı renklere boyanması (AKKASE)

 Ciltte bulunan kısımlar (KAPAK | SIRT | MİKLEB – Kitapta nerede kalındığını göstermek için İşaret oluşturulan kısım | ŞİRAZE – Kitabın sırt kısmının dikilmesi | SERTAB – Miklebi sırta bağlayan kısım)

 Hokkası bulunan yazı aleti (DİVİT) | Kağıdın üzerinde düz yazılar çıkartan alet (MISTAR) | Kağıtlara sürülen koruyucu madde (AHAR)

 Maliye, Tapu vs. işlemlerde kullanılan yazı çeşidi (SİYAKAT)

 Osmanlı’nın ilk Camisi (HACI ÖZBEK CAMİ – İzmir)

 Mimar Sinan’ın eserlerinde kullandığı teknik (KAGÎR KARKAS)

 Osmanlı’nın Avrupa’ya özenerek yaptırdığı ilk eser      (DOLMABAHÇE SARAYI – Abdulmecit)

 Geometrik  şekillerin   birbirine   geçirilmesiyle    yapılan            Ahşap   sanatı                                           (KÜNDEKÂRİ) | Alçı kabartmanın renklendirilmesi (MALAKÂRİ)

 Camilerin Kıble tarafında bulunan Küçük mezarlık (HÂZİRE)

 Güneş ve Yağmurdan korumalı yürümeli bölüm (REVAK / PORTİK)

 Camilerde son cemaat yerinin dışında ek bir bölüm (SAKIF)

 Osmanlı Ebru sanatkarları (ŞEBEK MEHMED | HATİP MEHMED)

 İslam sanatının Hristiyan sanatına uygulanmış şekliyle ortaya çıkan üslub (MÜDÊJAR / MÜDECCEN)

 Fatımilerin Mısırda yaptırdığı ilk türbeler (SEBA BENAT / 7 KIZLAR)

 Memlükler zamanında   yapılan 4   mezhep  için   kurulan    ilk  medrese   (NASIRIYYE MEDRESESİ)

 HALİD B. EBUL HEYYAC   (Emeviler dönemi ilk Celî hattat yazarı / Kıble duvarına abidevi yazı yazan ilk hattat)

 HAFIZ OSMAN (Osmanlı Hat ekolünün en önemli temsilcilerinden / “Şeyh-i Sani” unvanına sahip)

 Ezân Makamları (SABA – Sabah Ezanı | UŞAK – Öğle Ezanı | RAST –

İkindi Ezanı | SEGÂH – Akşam Ezanı | HİCAZ – Yatsı Ezanı)

 Müslüman Türklerin, Mimari eserlerde genellikle yer verdikleri ortak öğe (EYVAN)

 Hem Abbasilerde hem de Karahanlılarda ortak olan türbe (KUBBET-İ SÜLEYBİYE)

 Orhan bey zamanında yapılmış olup Günümüze kadar ulaşmış Osmanlı’nın en eski medresesi (SÜLEYMANİYE MEDRESESİ)

 Mekke’de Kâbe’yi ve Medine’de Mescid-i Nebevi’yi onaran Osmanlı mimarı (SEDEFKÂR MEHMET AĞA)

 İslam’ın doğuşundan itibaren Mushaf yazımında kullanılan yazı çeşidi (KUFÎ)

 Kitap cildinin her 2 kapağından birine verilen isim  (DEFFE)  |  Değerli taşlarla bezenen cilt (MUAASA)

 Kişinin ölümünden sonra onun üstün özelliklerini anlatan eser (MERSİYE)

 İslam sanat eserlerinde 3 temel unsur (CEMAL | CELAL | KEMAL)

 Emeviler zamanında yapılmış olup Hz. İsa’nın kıyametten önce ineceğinin rivayet edildiği minare (MİNARETÜ’L BEYZA)

 Osmanlı’nın ilk külliyesi (FATİH KÜLLİYESİ) | Osmanlı’nın ilk 6 minareli camisi (SULTAN AHMED CAMİ)

  18. ve 19. yy’da Avrupa etkisiyle tabiattaki şekliyle Tezhip sanatımıza giren çiçeklerdir (ŞÜKUFE)

 Tahta, Mukavva ve Deri üzerine vernik sürülerek elde edilen cilt (LAKE)

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

2022 ÖABT (DKAB - İHL) Online (Canlı) Kurs